
گروه اجتماعي، نگين شيرآقايي؛ دادستان کل کشور در سخناني در مجمع عمومي انجمن حمايت از زندانيان مرکز، پيشنهاد داد شهرداري ها در ايران، مانند بسياري از کشورهاي ديگر، براي ايجاد زندان ها و کانون هاي اصلاح و تربيت مناسب، گام بردارند. اما «حسن بيادي» نايب رئيس شوراي شهر تهران که در همين جلسه به عنوان بازرس انجمن حمايت از زندانيان مرکز انتخاب شده، معتقد است با وجود ساختار موجود براي شهرداري، چنين امري امکان پذير نيست. او به شرق گفت؛ «اين بحث يک وجهي نيست ساختار اينچنيني براي شهرداري در ديگر کشورها، بر اساس قانون تعريف شده است، اما متاسفانه در کشور ما اين ساختار هنوز تعريف نشده است و کمک هايي که شهرداري و شوراي شهر مي کنند، بيشتر نقدي و مالي است.» او شهر را موجود زنده اي توصيف کرد که مشکلاتي هم دارد و گفت؛ «يکي از مشکلات شهر، همين وجود خانواده هاي زنداني است که بايد از آنها حمايت شود. بسياري از آنها خانواده هاي آبروداري هستند که جايگاهي داشته اند.» او افزود؛ «شهرداري به منبع ذخيره ارزي يا منبع درآمد پايدار متصل نيست. اگر درآمدها تعريف شده بود، هزينه ها هم مي توانست تعريف شده باشد. در همه جاي دنيا اگر دولت مي خواهد کمکي بکند، از طريق شهرداري ها اين کمک را مي کند. متاسفانه در کشور ما اين گونه نيست.» به گفته او در سازمان هاي دولتي و شهرداري ها در حال حاضر، رديف بودجه جداگانه اي براي کمک به ساخت زندان، زنداني ها و خانواده هاي آنها وجود ندارد و کمک هايي که به آنها مي شود، از رديف بودجه اي است به نام رديف کمک ها که به سازمان هاي حقيقي و حقوقي پرداخت مي شود.» او در مورد کمک هايي که شوراي شهر مي تواند به خانواده زندانيان بکند، گفت؛ «ارگان اجرايي شوراي شهر، دولت است. اميدواريم با همکاري شهرداري کمک هاي ويژه اي را به خصوص در زمينه کاريابي و کارآفريني براي زندانيان و خانواده هاي آنها سامان دهيم.» به گفته او در شوراي دوم هم کمک هاي مادي به خانواده زندانيان مي شد، اما تبليغاتي براي آن نشده بود.
140 هزار زنداني
براساس آمارها در حال حاضر 140 هزار زنداني در زندان هاي ايران به سر مي برند که 90 هزار نفر از آنها متاهل هستند. 25 هزار خانواده از ميان آنها تحت پوشش کميته امداد هستند. 12 هزار نفر هم تحت پوشش انجمن هاي حمايت از زندانيان قرار دارند. به گفته محسن نصيري مديرعامل انجمن حمايت از زندانيان مرکز، 70درصد از زندانيان نيازمند هستند و بايد تحت پوشش قرار بگيرند. به گفته او قرار بود تا پايان برنامه سوم توسعه صددرصد از خانواده هاي زندانيان نيازمند تحت پوشش هاي حمايتي قرار بگيرند اما در عمل تنها 10درصد از اين افراد تحت پوشش قرار گرفتند. انجمن حمايت از زندانيان مرکز، انجمني است که از کمک هاي مردمي استفاده مي کند و اعضاي هيات مديره آن در حال حاضر، رئيس سازمان زندان ها، معاون دادستان تهران، نماينده دادستان کل کشور و سه نفر معتمد هستند.
سن بزه کاهش يافت
محمود سالارکيا معاون دادستان تهران در اين نشست اعلام کرد؛ «متوسط سن ارتکاب بزه در حال حاضر بين 17 تا 25 سال است که رقمي تکان دهنده است و تکليفي را که به عهده ماست، بيشتر مي کند. دستگيري از خانواده مددجو بايد به گونه اي باشد که از وقوع جرم پيشگيري شود.» «آيت الله دري نجف آبادي» دادستان کل کشور نيز در سخناني گفت؛ «اين بار افتاده اي است که بايد برداشته شود و واجب کفايي است؛ يعني بر تمام افراد واجب است. اما وقتي بخشي از جامعه آن را به عهده گرفت، از بقيه ساقط است.» او افزود؛ «دولت خدمتگزار و امانت دار است. بايد بستر را براي تحرک جامعه درست کند و موانع را از ميان بردارد تا جامعه بتواند در يک محيط ساده، وظيفه اش را انجام دهد.» او از ارائه لايحه اي به مجلس توسط قوه قضائيه خبر داد که قرار است در آن زندان براي ديون مادي حذف شود. او گفت؛ «در اين لايحه آمده است که ديون مادي، غير از آنجايي که افراد دارا هستند، حذف شود. در ساير موارد مانند ديه و مهريه، شخص را به زندان نفرستيم چون زندان دردي را دوا نمي کند.»
«هاشمي شاهرودي» رئيس قوه قضائيه نيز روز گذشته از ارسال اين لايحه به مجلس خبر داد و گفت؛ «با تصويب اين لايحه سرنوشت 30 تا 40 هزار زنداني ديون مالي مشخص مي شود.» دري نجف آبادي از وضعيت زندان هاي ايران هم گله کرد و از زندان هايي گفت که در محيط هاي کثيف و غيربهداشتي خود، با امکانات اندک، افراد را در خود جاي داده اند. او گفت؛ «شهرداري ها مي توانند در اين رابطه منشاء خير باشند، مانند ديگر کشورها که شهرداري ها در ساخت زندان و کانون هاي اصلاح و تربيت همکاري مي کنند.» او تاکيد کرد؛ «نمي گوييم زندان بسازيم اما معني آن هم اين نيست که زندان ها بايد حذف شوند. بايد کمک شود تا وضعيت زندان ها بهتر شود.» او افزود؛ «دادستاني کل کشور و دادگستري حتي 200 متر زمين هم به عنوان خانه سازماني ندارد. اين را براي خودم نمي گويم. حساب ذخيره ارزي کشور ده ها ميليارد دلار در آن پول هست و نظارتش هم که خدا مي داند...» به گفته او اگر روال صدور محکوميت هاي قضايي مانند سابق بود، زندان ها با بحران مواجه مي شدند. در حال حاضر سقف زنداني ها بين 130 تا 140 هزار نفر حفظ شده است تا زندان ها گنجايش داشته باشند و مرخصي هم زياد داده مي شود. البته همين موضوع مخالفاني هم دارد، اما از آن طرف بايد وضعيت زندان ها را هم مدنظر قرار داد.»