آنچه امروز به فلسفه يا نگاه «محيط زيستي» معروف شده است سابقه چندان طولاني ندارد. براي مدت هاي طولاني انسان خود را اشرف مخلوقات تلقي مي کرد و در هر کجا با محيط زيست به معني طبيعي آن برخورد مي کرد، وظيفه خود مي دانست که آن را به شيوه اي «انساني» درآورده و خصوصيات طبيعي آن را تغيير دهد. جديدترين نشانه هاي طرفداري از محيط زيست را مي توان در دهه هفتم قرن گذشته ميلادي مشاهده کرد. در سال 1972 دو نشريه تخصصي داير شدند که بيشتر مطالب آنها به تجديدنظر در چگونگي استفاده از کره زمين اختصاص داشت. در سال 1972 «گلد اسميت» و همکارانش با ارائه طرحي به نام «طرحي براي بقا» ايده توسعه پايدار و منابع محدود (منابع غيرقابل تجديد از قبيل مواد معدني) را ارائه دادند. آنها تلاش مي کردند که تخاصم ميان محدوديت هاي منابع محدود کره زمين و استراتژي هاي رشد نامحدود را آشکار سازند. گزارش معتبري در رابطه با محدوديت هاي توسعه پايدار توسط کلوپ رم تنظيم شد. اين باشگاه يک گروه غيررسمي بين المللي بود که دلواپس وضعيت و آينده بشر مي نمود. کلوپ رم به منظور ارائه مدلي از وضعيت گذشته و آينده محيط زيست جهاني در فاصله سال هاي 1900 تا 2100 با قبول برخي فرضيات و با اتکا به رياضيات ساده اي اقدام به برخي پيش بيني ها در مورد آينده منابع کرد. چارچوبي که در پيش بيني وضعيت آينده محيط زيست به کار رفت، بر اساس مجموعه اي از فرضيات از شرايط محيط زيست و ارزيابي آثار احتمالي شرايط مزبور بر محيط زيست شکل گرفت. پس از انتشار اين گزارش بحث و جدل شديدي درباره فرضيات و نحوه استفاده از آنها براي پيش بيني ها صورت گرفت. تعهدات کشورها و چگونگي استفاده کشورها از محيط زيست نيز موضوعاتي هستند که مورد بحث و جدل شديد واقع مي شوند. مدافعان محيط زيست ايده رشد اقتصادي صفر را مطرح مي کردند. تعدادي ديگر ادعا کردند که محدوديت تعيين شده در سال 1972 در مورد محيط زيست افراطي بوده است. با اين وجود نيل به توسعه اقتصادي با اعمال مديريت منابع طبيعي و اتخاذ روش هاي مناسب و مقابله با بلاياي طبيعي امکان پذير است.در سال 1979 هيات بازرسي کيفيت محيط زيست وابسته به دولت امريکا طي گزارشي موسوم به جهان 2000 به رئيس جمهور وقت چنين اظهارنظر کرد که اگر وضع به همين منوال پيش رود ازدحام جمعيت بيشتر و آلودگي زيادتر شده و ثبات اکولوژيک افول و آسيب پذيري ناشي از آشفتگي هاي محيط زيست در مقايسه با امروز افزايش پيدا خواهد کرد و در نتيجه بروز تنش هاي حاد در رابطه با جمعيت و منابع محيط زيست در آينده اجتناب ناپذير است. با وجود آنکه نتايج ارائه شده در گزارش فوق مورد اعتراض تعداد زيادي از اقتصاددانان قرار گرفته است اما شواهد بعدي نشان داد که برخي از پيش بيني ها درست بوده اند.

بين سال هاي 1973 تا دهه 1980 نگراني جهاني بيشتر معطوف بحران انرژي ناشي از افزايش بهاي نفت توسط «اوپک» بود و مساله رشد جمعيت، تخريب محيط زيست و تحليل منابع طبيعي مورد توجه قرار نگرفت. با اين وجود در سال 1980 نگرش ديگري از علوم محيط زيست توسط نهادهايي که استراتژي آنها حفاظت از محيط زيست در سطح جهاني بود، مطرح شد. مهم ترين چنين نهادهايي را مي توان مشتمل بر اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت، برنامه حفاظت محيط زيست سازمان ملل متحد و صندوق حمايت از حيات وحش دانست. اين نهادها به تدريج بر اين تفکر بنيادي تاکيد ورزيده اند که حفاظت از محيط زيست با توسعه در تضاد نيست. نشريه «استراتژي حفاظت جهاني» اولين نشريه اي بود که در آن از طريق طرح موضوع توسعه پايدار توجه بسياري از خوانندگان را به خود جلب کرد. «گزارش براندت» (کميسيون مستقل مسائل بين الملل 1980) شکاف اجتماعي و اقتصادي بين شمال (جهان بسيار توسعه يافته) و جنوب (جهان در حال توسعه) را بيان و بر شناسايي مصالح دوجانبه آنها تاکيد کرد. «گزارش برانتلند» و کميسيون جهاني محيط زيست و توسعه (1987) مجدداً بر لزوم توسعه پايدار تاکيد کرد. هر گونه تلاش براي اجراي راه حل هاي محيط زيستي مستلزم توجه به اکولوژي و مسائل اقتصادي است. يک اقتصاددان به نام «ديويد پيرس» و همکارانش طرحي به نام «اقتصاد سبز» ارائه دادند. اين طرح جدل انگيز منجر به روابط جديد اجتماعي، اقتصادي و سياسي بين کشورها شد. در سال 1991 همين سازمان ها به دنبال طرح استراتژي حفاظت جهان طرح ديگري به نام «مراقبت از زمين» ارائه دادند. موضوعات اين طرح در ارتباط با تعريف يک استراتژي براي زندگي پايدار شکل گرفته بود و عنوان اين گزارش «يک استراتژي براي زندگي پايدار» ذکر شده بود. در جهت رسيدن به هدف ها، گزارش برنامه هاي توسعه پايدار مي بايد با اخلاق و زندگي مردم هماهنگي داشته باشند و اصول آن قابل اجرا باشند. علاوه بر اين تلفيق حفاظت و توسعه در صورتي ممکن است که فعاليت ها و بهره برداري ها در حد ظرفيت تحمل زمين باشد و توسعه بايد زندگي لذت بخش، سالم و مرفه را در هر جايي از جهان براي بشر فراهم کند.

www.eponline.com

پستانداران هم زمان و حتي احتمالاً پيش از پرندگان پرواز مي کرده اند. بر اساس جديدترين بررسي هاي

انجام شده صدها ميليون سال قبل و پيش از تکامل نخستين پرندگان، پستانداران سنجاب مانند کوچک خود را از بالاي درختان به پايين پرتاب کرده و با باز کردن دستان و پاها و دم پهن خود با سر خوردن در هوا به پرواز درمي آمده اند.

محققان موزه تاريخ طبيعي امريکا با همکاري محققان چيني در شمال شرقي کشور چين فسيلي را کشف کردند که به يک جاندار سنجاب مانند با توانايي پرواز تعلق دارد. اين فسيل قدمت پرواز پستانداران با اين روش را بيش از 75 ميليون سال عقب تر مي برد.

اين جانور که Volaticotherium antiquus نام گرفته است همانند سنجاب هاي پرنده امروزي در ميان دستان و پاهاي خود در زير بدنش داراي پرده نازک و پوشيده از مويي بوده که هنگام پريدن از درخت آن را باز مي کرده و به طريقه سر خوردن در هوا در آسمان پرواز مي کرده است.

به اعتقاد محققان اين پستاندار باستاني متعلق به يک سلسله جانوري منقرض شده بوده و به پستانداران پرنده امروزي مانند جانوران کيسه دار پرنده تعلق نداشته است.

Volaticotherium antiquus مانند پستانداران پرنده امروزي داراي دست و پاهاي کشيده بوده است. آنچه از اسکلت اين جانور برمي آيد حاکي از آن است که اين پستاندار، دم بسيار قوي داشته که از آن به عنوان سکان در حين پرواز استفاده مي کرده است.

به گفته محققان اگر چه داشتن پوست عريض و کم وزن موجب چالاکي اين پرنده مي شده اما اين چالاکي به آن اندازه نبوده است که بتواند حين پرواز صيد خود را شکار کند. محققان معتقدند اين موجود روي درخت مي زيسته، شب ها فعاليت مي کرده و به خاطر دندان هاي تيزي که داشته به احتمال زياد از حشرات تغذيه مي کرده است.

«جين منگ» ديرين شناس موزه تاريخ طبيعي امريکا معتقد است اين موجود بين 130 تا 165 ميليون سال قبل مي زيسته است. پيش از اين عنوان نخستين پرنده شناخته شده به Archaeopteryx تعلق داشت که حدوداً 150 ميليون سال قبل مي زيسته است. اما Volaticotherium antiquus مي تواند بدين معنا باشد که پستانداران قبل از پرندگان پرواز مي کرده اند.

از طرف ديگر قديمي ترين نمونه ثبت شده از خفاش ها که پرنده پستاندار است به 51 ميليون سال قبل بازمي گردد، در حالي که پيش از اين کشف، قديمي ترين پستاندار پرنده نوعي جانور جونده بوده که 30 ميليون سال پيش مي زيسته است.

به اعتقاد محققان اين کشف تصور جديدي را از جانوراني که در زمان دايناسورها مي زيسته اند در اختيار دانشمندان قرار مي دهد.

به گفته «جين منگ»؛ «قدمت اين پستاندار نشان مي دهد که ميليون ها سال قبل از خفاش ها زندگي مي کرده است.»

پيش از اين تصور مي شد خفاش با قدمت 51 ميليون سال قديمي ترين پستاندار با قابليت پرواز در جهان باشد. اما اين کشف جديد، Volaticotherium antiquus را به عنوان نخستين پستاندار پرنده شناخته شده معرفي مي کند.

جالب است بدانيد که قديمي ترين جاندار با قابليت پرواز در جهان نه پرنده بوده و نه پستاندار بلکه اين جاندار به نام «پتروزوروس» خزنده اي بوده که 230 ميليون سال قبل در آسمان پرواز مي کرده است.

www.sciencedaily.com, Dec.2006

ساختمان هاي هوشمندي که قادر به نمايش حرکت افراد درون خود هستند بيشتر شبيه آن است که يک نفر جاسوسي شما را مي کند. در حقيقت اين ساختمان ها به دليل دارا بودن تشخيص دهنده هاي حرکتي قادرند بهره وري انرژي و ايمني ساختمان را افزايش دهند. اين در حالي است که در ساختمان هاي ديگر، بازخوردي براي فعاليت افراد در درون ساختمان وجود ندارد. اين سيستم هاي هوشمند قادرند که با توجه به دانش موجود در خود، هنگام تجمع افراد در يک قسمت از ساختمان اداري، سيستم هاي تهويه مطبوع موجود در قسمت هاي کم پرسنل را خاموش کنند. به علاوه آنها مي توانند در مواقع اضطراري به کمک علائم الکترونيکي افراد را به نزديک ترين پله هاي فرار هدايت کنند.آقاي کريستوفر ورن از آزمايشگاه تحقيقات الکتريکي ميتسوبيشي (MERL) در شهر کمبريج ايالت ماساچوست به جاي دوربين از سنسورهاي مادون قرمز خاموش (همانند سيستم هاي کنترل چراغ راهنمايي) استفاده کرده است چون امکان دارد وجود دوربين ها باعث تهديد زندگي شخصي افراد شود. او دراين باره مي گويد؛ «تصور کنيد که شما کف ساختمان را با اين سنسورها پوشانده ايد و رفتار مردم را مانيتور مي کنيد و اين مانند اين است که از بالا به لانه مورچه ها نگاه کنيد.» اين بدان معني است که «شما نمي توانيد هنگام حرکت تند و سريع مورچگان يک مورچه خاص را تشخيص دهيد ولي مي توانيد ببينيد که آنها در حال انتقال غذا به لانه خود هستند يا در حال حفر سوراخ.»

آقاي ورن در کف دو طبقه از آزمايشگاه تحقيقاتي MERL تعداد 215 سنسور بي سيم نصب کرده است و به مدت يک سال است که مشغول جمع آوري اطلاعات مورد نياز خود است. در مرحله بعدي او براي کامل شدن نتايج خود تعدادي دوربين ويديويي نيز نصب کرده است تا بتواند سيگنال هاي حاصل از اين سنسورها را با حرکت واقعي افراد ارتباط دهد و مشخص کند که آيا افراد در مسير مستقيم حرکت مي کنند يا در يک محل متوقف شده اند، با هم حرکت مي کنند يا از هم جدا شده اند.

او از يافته هاي خود براي برنامه ريزي نرم افزاري استفاده مي کند که وظيفه آن ربط دادن الگوي سيگنال ها با حرکت هاي مختلف افراد است. زماني که اين نرم افزار اطلاعات جديد را دريافت کرد، قادر بود حرکت ها را در 91 درصد از موارد درست تشخيص دهد.

به علاوه آقاي ورن نرم افزار ديگري را برنامه ريزي کرده است که مي تواند الگوهاي حرکتي خاص مثل تشکيل جلسات را به حرکت هاي مختلف ربط دهد. او اين نرم افزار را به طريقي برنامه ريزي کرده که مي تواند سيگنال هاي حرکتي را با اطلاعات به دست آمده از منابع ديگر مثل اطلاعات پرينتر تلفيق کند تا نشان دهد که نرم افزار او قادر به تشخيص فعاليت هاي پيچيده اي مثل حرکت جهش برداشتن فايل از پرينتر است.

NewScientist.com

کمي تعمق در اطلاعات مربوط به کيفيت هوا و ميزان انتشار آلاينده ها در سال 2006 که از سوي سازمان حفاظت محيط زيست امريکا (EPA) انتشار يافته است، بيانگر تداوم بهبود کيفيت هوا در سطح ملي در اين کشور است. از سال 1970 تاکنون انتشار شش آلاينده کليدي به نصف کاهش يافته است و غلظت متوسط آلاينده ها در سطح ملي نيز کمتر از مقادير تعيين شده در استاندارد کيفيت هوا است. استيون جانسون رئيس سازمان حفاظت محيط زيست امريکا در اين باره معتقد است؛ «اطلاعات موجود و روند پيگيري شده آنها مناسب ارزيابي مي شود و بهبود کيفيت هوا در سطح ملي تداوم داشته است.» او اين موضوع را ناشي از سياستگذاري هاي دولت متبوع خود مي داند.البته هر چند طي اين سال ها شاخص آلودگي کاهش و کيفيت هوا در سطح ملي افزايش يافته ولي امريکا نيز به رشد خود ادامه داده است. اين بدان معني است که طي 2006 - 1970 شش آلاينده کليدي به ميزان 54 درصد کاهش يافته اند ولي در عين حال توليد ناخالص داخلي به ميزان 203 درصد، پيمايش خودروها به ميزان 177 درصد، مصرف انرژي به ميزان 49 درصد و جمعيت نيز به ميزان 46 درصد افزايش داشته است. به علاوه ميزان انتشار ترکيبات سمي هوا در سال 2002 حدود 35 درصد کمتر از ميزان اين ترکيبات در سال 1990 بوده است. طبق قانون هواي پاک امريکا، سازمان حفاظت محيط زيست اين کشور استانداردهايي را براي کيفيت هوا در مورد شش شاخص Nox، Sox، ازن، ذرات معلق، سرب و منوکسيدکربن اعلام کرده است. هر ساله نيز اين سازمان ميزان اين آلاينده ها را از منابع مختلف ثابت و متحرک اندازه گيري کرده و سطح آنها را در هر ايالت نيز تعيين مي کند و هر ساله وضعيت را بيان مي دارد. گاهي غلظت متوسط اين آلاينده ها در سطح ملي کمتر از مقادير استانداردهاي تعيين شده است ولي شايد در يک منطقه خاص اين موضوع صادق نباشد، بدين معني که ممکن است يک يا دو شاخص در يک منطقه فراتر از مقدار استاندارد باشد. عموماً ازن و ذرات معلق از آلاينده هايي به شمار مي روند که مقاومت زيادي جهت تغيير از خود بروز مي دهند. 30 آوريل تا چهارم مه «هفته اطلاع از کيفيت هوا» است. شعار امسال براي اين هفته بيان مي دارد که «مراقب شاخص کيفيت هوا (AQI) باشيد» و با اين شعار مي خواهند حساسيت امريکايي ها را به گزارش کيفيت روزانه هوا بيشتر کنند تا آنها فعاليت هاي خود را بر اين اساس انجام دهند. اين گزارش براي افرادي که بيماري آسم، ناراحتي هاي قلبي و عروقي داشته يا مي خواهند در بيرون از منزل فعاليت کنند، بسيار حياتي است.

NewScientist.com

به نظر مي رسد ويليام دوسيتر اخترشناس هلندي که مدل ايستاي جهان را در ابتداي دهه 1900 ارائه کرد، حدود سه ميليارد سال جلوتر از زمان خودش بود. هم اکنون فيزيکداناني همانند لارنس کراس و روبرت شرر پيش بيني مي کنند که ميلياردها سال بعد، اطلاعاتي را که هم اکنون مي توانيم بر اساس آنها دريابيم جهان چگونه گسترش مي يابد، از مرزهاي قابل رويت ما ناپديد شود. در آن زمان آنچه باقي مي ماند «يک جهان جزيره اي» است که از کهکشان راه شيري و همسايگان آن در گروه محلي کهکشاني در فضايي به شدت تيره و تهي تشکيل شده است.

مقاله اين پژوهشگران که «بازگشت جهان ايستا و پايان کيهان شناسي» نام دارد و يکي از جايزه هاي «بنياد پژوهش گرايي» در سال 2007 را کسب کرده است، در شماره اکتبر نشريه نسبيت و گرانش منتشر مي شود.

به گفته اين پژوهشگران «هر چند که فيزيکدانان آينده مي توانند نتيجه بگيرند که جهان جزيره اي آنها هميشگي و بدون تغيير نبوده، بسيار بعيد است که بتوانند نتيجه بگيرند که آغاز زمان با «انفجار بزرگ» همراه بوده است.»

به عقيده کراس از زماني که هابل رصدهاي مربوط به جهان در حال انبساط را در سال 1929 انجام داد «پايه هاي نظريه نوين انفجار بزرگ» بر اندازه گيري تابش ريزموج پس زمينه کيهاني حاصل از تشکيل جهان اوليه، دور شدن کهکشان هاي گروه هاي محلي از يکديگر و شواهد مربوط به فراواني عنصرهاي توليد شده در جهان اوليه و همچنين استدلال هاي نظري مبتني بر نظريه نسبيت عام اينشتين استوار شد.

هر چند که اين ماجرا به داستان هاي علمي تخيلي شبيه است، اما کيهان شناسان مي خواهند وضعيت جهان را در ميلياردها سال بعد مجسم کنند. مدت ها پس از نابودي منظومه شمسي، فيزيکدانان سياره هاي ديگر منظومه هاي خورشيدي، اسرار منشاء منظومه خود را بايد از جهان منفردشان که آکنده از انرژي تاريک است، کشف کنند.

به عقيده اين پژوهشگران موضوع انرژي تاريک يکي از موضوع هاي شگفتي ساز است، زيرا فيزيکدانان آينده راهي براي بررسي آن ندارند، چون از ديناميک گرانش کهکشان ها خبري نيست. اين پژوهشگران مي گويند؛ «ما در زمان ويژه اي از تکامل جهان زندگي مي کنيم، در تنها دوره خاص که مي توانيم به روش رصدي اثبات کنيم که در زمان بسيار خاصي از تکامل جهان زندگي مي کنيم.»

پژوهشگران مي گويند که کيهان شناسي نوين بر پايه نظريه نسبيت عام اينشتين بنا شده است و براي چگالي يکنواخت ماده نيازمند جهان در حال انبساط يا در حال انقباض است.

با اين همه امکان دارد يک ناحيه ايزوله درون جهاني به ظاهر ايستا وجود داشته باشد. آنها سپس به تشريح الزام آشکارسازي تابش هاي ريزموج پس زمينه کيهاني مي پردازند که شواهد مربوط به تصويرهاي ابتدايي جهان اوليه را ارائه مي دهد. آن تابش ها «جابه جايي قرمز» دارند و به بسامدهاي بالاتر و بالاتر مي روند تا آنکه در نهايت آشکارسازي آنها در کهکشان ما ناممکن مي شود. کراس در اين مورد مي گويد؛ «در آن هنگام به راستي راهي براي آشکارسازي اين پرتوها وجود ندارد.» روش پژوهشگران در اين تحقيق، بررسي و رديابي عنصرهاي اوليه اي همانند هليم و دوتريم است که در انفجار بزرگ توليد شده اند و مطابق پيش بيني آنها، سامانه هايي که به ما اجازه مي دهد دوتريم را آشکار سازيم، کم کم از جهان محو مي شود تا آنکه در نهايت آشکارسازي آن ناممکن است. از طرف ديگر هليم که در زمان انفجار بزرگ با غلظت تقريبي 25 درصد وجود داشت، کم کم غيرقابل تشخيص مي شود زيرا ستارگان در طول حيات خود آن اندازه هليم توليد مي کنند که تشخيص سرآغازهاي جهان اوليه دشوار مي شود.کراس مي گويد؛ «در اين حالت به نظر مي رسد که جهان ايستا است و همه شواهد کيهان شناسي نوين محو مي شود.»کراس سخنانش را به پايان مي برد؛ «ممکن است از اينکه مي توانيم چيزهاي بسياري را دريابيم که تمدن هاي آينده از درک آنها ناتوانند، احساس رضايت کنيم، اما مي توان به همين ترتيب به اين موضوع فکر کرد که چه بسيار از جنبه هاي مهم جهان که ما نيز از درک آن ناتوان باشيم. به همين دليل دستاوردهايمان نوعي «فروتني کيهان شناسانه» را براي ما به ارمغان مي آورد.»

Spaceflightnow.com