عطاءالله مهاجراني
از عاصم مي پرسم، موضوع رمان «عشق دختر زردشتي» چيست؟ چرا آن فرد اين رمان را دليلي براي ويران کردن قبر منيف توسط فارس ها،- به قول کامنت فرست- مي داند؟
عاصم گفت؛ مطالبي از اين دست که دليل ندارند، علتش لابد اين است که نويسنده با ايراني ها بد است. آسمان و ريسمان را به هم بافته، تا ماجراي شکستن سنگ قبر را به ايران نسبت دهد. وگرنه دليل نخستش هم پيداست دليل نيست. او نمي تواند تحليل کند که چگونه با نفوذترين شخصيت ديني و علمي و سياسي و اجتماعي عراق يک مرجع تقليد ايراني است. که به دليل ايراني بودن در انتخابات عراق شرکت نکرد، اما اکثريت مردم عراق با جهت نگاه او در انتخابات شرکت کردند و راي دادند.
رمان «قصه الحب المجوسيه» از رمان هاي آغاز کار منيف است. سي و پنج سال پيش چاپ شده، اصلاً اين رمان هيچ ارتباطي به ايران ندارد، راوي که نامش را نمي دانيم. در يک سفر تفريحي به منطقه اي کوهستاني در اروپا، در ساحل دريا، عاشق زني به نام ليليان مي شود، که مسيحي است. راوي هم از داوري که در باره خداوند و کليسا و مسيح مي کند، پيداست که گرايش غيرديني و بلکه مارکسيستي دارد. البته نقطه ترديدش در باره خداوند اين است که «چرا اين همه رنج آفريده است و همچنان کارگاه آفرينش او سرگرم ساختن رنج و درد است.» تعبير عشق زردشتي را، البته همين جا بگويم از وقتي در جنگ عراق و ايران، صدام و تبليغات رسانه اي عراق ايرانيان را مجوس مي خواندند، ممکن است برخي فکر کنند مجوس يعني ايراني. گفتم؛ زردشتي ها ايراني اند. عاصم پرسيد؛ مشخصه آنها در ادبيات شما چيست؟
گفتم؛ آتش پرستي. تقديس آتش. برايش خواندم؛
از ذوق آتش دل وز سوزش خوش دل
آتش پرست گشتم اما ني ام مجوسي
مي گويد؛ منيف چشمان معشوقه اش را به چلچراغ تشبيه مي کند. مي گويد، «در برابر آتشکده چلچراغ چشمان تو، من مجوسي ام،» مي گويم برويم سمينار، عاصم قهوه اش را نوشيده، مي گويد؛ سمينار يعني همين آشنايي ها و همين حرف ها، رديف عقب مي نشينيم. دکتر شريبط تازه سخنش را شروع کرده است.
دکتر احمد شريبط استاد ادبيات عربي و منتقد ادبي است. در باره ادبيات معاصر عرب و تحول آن چندين کتاب نوشته است. موضوع صحبتش انديشه برانگيز بود. عنوان سخنش هم جذاب است. «اسطوره بازگشت»
«نويسنده اي که از سرزمين خود کوچ مي کند، موقت يا طولاني، گاهي هم تا پايان عمر. دنبال جايي آشنا مي گردد. او با اين مساله بغرنج روبه روست که آشناترين سرزمين ها سرزميني است که در آن جا به دنيا آمده، آشناترين مردم هموطنان او هستند. با زبان آشناي او حرف مي زنند.
شايد بهتر است بگويم. هنرمند دنبال بهشت گمشده است. مي خواهد به همان بهشت بازگردد. نويسنده وقتي از سرزمين خود و از ميان ملت خويش کوچ مي کند، اين فرصت را پيدا مي کند که از چشم ديگري هم به خود بنگرد. سرزمين و ملت و تاريخ خويش را هم گويي مي تواند، با فاصله اي که پيدا کرده است، دقيق تر ببيند. يا کلي ببيند. مثل وقتي که از منظره اي فاصله مي گيريد و آن را از دور بهتر مي بينيد.
احمد شريبط گفت؛ من عنوان اسطوره رجوع را از اين آيه مشهور گرفته ام که «انا لله و انا اليه راجعون»
نوچه و نوخاسته جايش پايين گود است. حتي اگر شيرين کار هم باشد بايد حواسش جمع باشد که بالا دست پهلوان و مياندار و صاحب کسوت نچرخد. «سîر دîم» هم حرمت دارد. هر ابجدخواني مجاز نيست سîر دîم بنشيند. کسوت مرشد کم از کسوت پهلوان نيست. آنکه براي پهلوان صاحبٍ زنگ، ضرب مي گيرد و زنگ مي زند، بايد خودش صاحبٍ نفس باشد. اگر بناست کسي چرخي بزند حتماً نه منم که نوخاسته ام، اما شيرين کار نيستم. اگر بناست کسي براي اولٍ پهلوان و مياندار بزرگ طنز، ضرب و زنگ هم بزند، البته من نيستم که نه دمي گرم دارم و نه نفسي آموخته و نîفٍسي سوخته.... اما خيالي نيست. چه چيز سر جاي خودش هست که حالا باشيم. در بلوا و بلبشوي بي سوادي بگذار اين نو قلم کوچکتر هم فرسي بتازد و در سايه نامي بزرگ دلي خنک کند.
ماراتن خريد بليت هاي کنسرت محمدرضا شجريان از ديروز صبح و قبل از ساعت 10 شروع شد. خريداران از روز پنجشنبه مي توانستند با مراجعه به سايت دل آواز ثبت نام کنند. براي ثبت نام بايد مشخصات فردي از قبيل نام و نام خانوادگي، کد ملي، نشاني دقيق پستي، شماره ثابت و همراه ذکر مي شد. گفته شد که هر متقاضي مي تواند با استفاده از کارت هاي اعتباري سامان بانک، بانک ملت، کشاورزي و اقتصاد نوين روز دوشنبه اول مردادماه با مراجعه به سايت اينترنتي دل آواز تا سقف سه بليت تهيه کند و چند روز قبل از اجرا با مراجعه به يکي از چهار مرکز اعلام شده يا به صورت پيک بليت خود را دريافت کند. اما روز دوشنبه اعلام شد که به علت درخواست متقاضياني که نتوانستند کارت هاي اعتباري را تهيه کنند، فروش بليت يک روز به تعويق افتاد. ديروز روز فروش بليت بود. سايت دل آواز براي دقايقي، شايد ده دقيقه بالا آمد و بعد تا پايان شب down شد. چند نفر توانستند بليت بخرند؟ معلوم نيست. وقتي قرار است 18 هزار نفر در يک روز به يک سايت مراجعه کنند وضع از اين بهتر نمي شود. اينکه چرا برگزارکنندگان روزهاي بيشتري را به فروش بليت اختصاص ندادند در جلسه مطبوعاتي همايون شجريان هم بي پاسخ ماند و به اين سوال که آيا فروش اينترنتي کمکي به کم شدن ازدحام و جلوگيري از بازار سياه مي کند، با گفتن ان شاءالله جواب داده شد. برگزارکنندگان گفتند که دليل فروش اينترنتي بليت ها، جلوگيري از بازار سياه، صف هاي طولاني و خوابيدن مردم در خيابان بوده، چرا که اين همه انتظار و آخر دست خالي برگشتن در شان خيلي ها نيست. اما نتيجه فروش اينترنتي چه شد؟ ديروز کساني که در خانه کامپيوتر نداشتند و براي خريد بليت به کافي نت رفته بودند، چند ساعت براي بالا آمدن سايت معطل شده باشند، خوب است؟ آيا به وسيله فروش اينترنتي از به وجود آمدن بازار سياه جلوگيري مي شود؟ کد ملي و مشخصات فردي در صورتي به کار مي آيد که عين همان مشخصات و عکس فرد، روي بليت ها هم چاپ شده باشد و مثل کنکور مخاطبان کنسرت با بليتي که به منزله کارت شناسايي است وارد سالن شوند. وقتي کسي با مراجعه به سايت و وارد کردن مشخصات فردي بليت بخرد، اما به کنسرت نرود و بليتش را در بازار سياه بفروشد، همه اين سختي ها که عده اي ديگر بايد متحمل شوند جبران نمي شود. خريد اينترنتي هيچ تضميني براي چند برابر نشدن قيمت بليت ها ايجاد نمي کند. گويا ماجراي فروش بليت ها تا اوايل هفته آينده ادامه دارد. تلفن هاي شرکت دل آواز اشغال است و خبري که از اين طرف و آن طرف مي شنويم اين است که امروز و فردا هم متقاضيان مي توانند براي خريد بليت اقدام کنند.
مستند «آخرين ديدار با ايران دفتري» به کارگرداني رخشان بني اعتماد يکشنبه هفتم مرداد ساعت 16 در مجموعه آسمان فرهنگستان هنر به نمايش درمي آيد. روابط عمومي مجموعه فرهنگي هنري آسمان اعلام کرد در استقبال از برگزاري نخستين نشست علمي کاربردي «پرتره در سينماي مستند» که 12 و 13 مرداد در اين مجموعه برگزار خواهد شد، جلسات هفتگي نمايش فيلم هاي مستند در تهران و شهرهاي مشهد، اصفهان، زاهدان، تبريز و شيراز پيگيري مي شود. در ادامه اين برنامه مستندهاي «آخرين ديدار با ايران دفتري» به کارگرداني رخشان بني اعتماد و «تنها در تهران» به کارگرداني پيروز کلانتري روي پرده مي روند و پس از نمايش جلسه نقد و بررسي فيلم ها با حضور کارگردانان برگزار مي شود.